Kontrahent z drugiego końca Polski nie płaci faktury i nie kwestionuje długu. Windykację można wtedy prowadzić w elektronicznym postępowaniu upominawczym (EPU): jeden sąd obsługuje cały kraj, a opłata wynosi czwartą część zwykłej. Ta droga działa jednak tylko do pierwszego sprzeciwu dłużnika i tylko dla należności wymagalnych nie dawniej niż trzy lata przed pozwem.
E-Sąd rozpoznaje sprawy z całej Polski bez rozpraw
Wszystkie sprawy w EPU rozpoznaje Sąd Rejonowy Lublin-Zachód w Lublinie, nazywany e-Sądem, bez względu na kwotę roszczenia (art. 17 pkt 4 k.p.c.). Powód wnosi pisma wyłącznie przez system teleinformatyczny (art. 505³¹ § 1 k.p.c.), nakaz zapada na posiedzeniu niejawnym, a gdy brak podstaw do jego wydania albo dłużnik wniesie sprzeciw, e-Sąd umarza postępowanie zamiast wyznaczać rozprawę (art. 480⁴ § 1, art. 505³³ i art. 505³⁶ k.p.c.). Dla przebiegu sprawy nie ma więc znaczenia, czy wierzyciel prowadzi firmę w Gdańsku, dłużnik mieszka w Rzeszowie, a pełnomocnik ma kancelarię w Legnicy. Umowę, faktury i korespondencję przyjmuję w formie elektronicznej.
Windykacja elektroniczna kosztuje czwartą część opłaty
Od pozwu w EPU pobiera się czwartą część opłaty, nie mniej niż 30 zł (art. 19 ust. 2 pkt 2 i art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 1228, dalej: u.k.s.c.). Przy należności 12 000 zł zamiast 750 zł płaci się 188 zł, a przy 60 000 zł zamiast 3000 zł płaci się 750 zł (art. 13 i art. 21 u.k.s.c.). Tę samą czwartą część płaci się od pozwu w postępowaniu nakazowym (art. 19 ust. 2 pkt 1 u.k.s.c.), ale ten tryb wymaga dokumentów (art. 485 k.p.c.); obie drogi zestawiłem w tekście o windykacji i zabezpieczeniu należności w firmie, a liczenie odsetek w transakcjach handlowych we wpisie o zatorach płatniczych i odzyskiwaniu należności.
Kiedy e-Sąd nie wyda nakazu zapłaty
Sąd nie wyda nakazu, gdy według treści pozwu roszczenie jest oczywiście bezzasadne albo twierdzenia budzą wątpliwość (art. 499 k.p.c.), i wtedy umarza postępowanie (art. 505³³ k.p.c.). Nakazu w EPU nie będzie też, jeżeli roszczenie nie jest pieniężne, nakaz trzeba by doręczać za granicą (art. 505²⁸ § 2 k.p.c.) albo należność stała się wymagalna wcześniej niż trzy lata przed pozwem (art. 505²⁹ᵃ k.p.c.), a tej granicy nie przedłuża koniec roku kalendarzowego.
Granica trzech lat nie pokrywa się z przedawnieniem. Roszczenia ze sprzedaży i z usług świadczonych zawodowo przedawniają się po dwóch latach, pozostałe roszczenia przedsiębiorcy co do zasady po trzech, zawsze z końcem roku kalendarzowego (art. 118, art. 554 i art. 751 pkt 1 k.c.). Przy sprzedaży przedawnienie nadchodzi więc przed zamknięciem okna EPU, a przy terminie trzyletnim okno zwykle zamyka się wcześniej niż przedawnienie. Szczegóły opisałem we wpisie o terminach przedawnienia i przerwaniu ich biegu.
Nakaz musi też dotrzeć do dłużnika w Polsce. Jeżeli przesyłka wraca, a adres nie zgadza się z rejestrem PESEL, sąd na podstawie art. 505³⁴ k.p.c. daje wierzycielowi najwyżej miesiąc na usunięcie przeszkody, a gdy jej nie usunie, uchyla nakaz i umarza postępowanie.
Sprzeciw dłużnika zamyka drogę elektroniczną
Dłużnik ma dwa tygodnie od doręczenia nakazu na zapłatę albo sprzeciw (art. 480² § 2 pkt 1 k.p.c.). Do sprzeciwu nie dołącza się dowodów (art. 505³⁵ k.p.c.), a wniesiony w terminie i bez braków formalnych pozbawia nakaz mocy w zaskarżonej części bez oceny, kto ma rację (art. 505 § 2 k.p.c.). E-Sąd umarza wtedy postępowanie (art. 505³⁶ k.p.c.), dlatego EPU nadaje się do należności bezspornych, a nie do sporu o jakość towaru.
Kto chce zachować datę pierwszego pozwu, ma trzy miesiące od wydania postanowienia o umorzeniu, nie od jego doręczenia, na pozew w zwykłym trybie (art. 505³⁷ § 2 k.p.c.); ma to znaczenie przede wszystkim dla biegu przedawnienia. Opłatę z EPU zalicza się wtedy na poczet nowej (art. 19 ust. 2 pkt 2 u.k.s.c.), a spór toczy się już przed sądem właściwym według przepisów ogólnych, na dowodach. Taki spór prowadzę w ramach praktyki sporów sądowych.
Prawomocny nakaz nie oznacza jeszcze zapłaty
Nakaz, od którego nie wniesiono sprzeciwu, ma skutki prawomocnego wyroku (art. 480² § 4 k.p.c.), ale egzekucję komornik prowadzi dopiero na podstawie tytułu wykonawczego, czyli nakazu z klauzulą wykonalności (art. 776 k.p.c.). Jej wynik zależy od majątku dłużnika, dlatego informacje o jego rachunkach i nieruchomościach zbieram przed pozwem, nie po uprawomocnieniu nakazu. Gdy egzekucja przeciwko spółce z ograniczoną odpowiedzialnością okaże się bezskuteczna, za jej zobowiązania odpowiadają co do zasady członkowie zarządu (art. 299 § 1 k.s.h.); przesłanki i wyjątki opisałem we wpisie o odpowiedzialności członków zarządu za długi spółki.
Elektroniczne postępowanie upominawcze jest więc rozsądnym pierwszym krokiem, gdy dług jest bezsporny, dłużnik ma adres w Polsce, a od wymagalności nie minęły trzy lata i roszczenie się nie przedawniło. Jeżeli kontrahent już zakwestionował fakturę, EPU zwykle tylko wydłuży drogę do zapłaty.
Stan prawny na dzień 12.10.2026.
Jeżeli kontrahent zalega z zapłatą i nie kwestionuje długu, zapraszam do kontaktu bez względu na to, w której części Polski prowadzą Państwo działalność. Zaczynam od dat wymagalności faktur i adresu dłużnika w rejestrze, bo od nich zależy, czy sprawa nadaje się do EPU.
Zgłoszenie sprawy o zapłatę
Bez załączników i bez zakładania konta. Obowiązkowe są tylko trzy pola: imię lub firma, adres e-mail i dłużnik.
- Najpierw sprawdzam konflikt interesów, dopiero potem proszę o dokumenty.
- Wstępna kwalifikacja jest bezpłatna i nie zobowiązuje do zawarcia umowy.
- Treść zgłoszenia jest objęta tajemnicą adwokacką.
- W sprawie pilnej szybszy jest telefon: +48 728 555 519.